Phạt người không cài Bluezone: Có xung đột quyền tự do cá nhân?

Theo luật sư, yêu cầu bắt buộc cài bluezone có thể vi phạm quy định về quyền con người. Việc xử phạt nếu tiến hành áp dụng sẽ gây ra bất công trong việc thi hành.
Mới đây, Bộ Y tế ban hành Quyết định 2666 (có hiệu lực ngay) về việc ban hành hướng dẫn sử dụng các ứng dụng khai báo y tế và phát hiện tiếp xúc gần phục vụ phòng chống dịch COVID-19. Đây là động thái cần thiết, kịp thời trong bối cảnh dịch COVID-19 có nguy cơ bùng phát trên nhiều địa phương.
Tuy nhiên, nhiều người băn khoăn về tính khả thi của việc yêu cầu UBND các tỉnh, thành “chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện… xử phạt các trường hợp có điện thoại thông minh nhưng không thực hiện cài đặt, sử dụng ứng dụng theo quy định…”. Hơn nữa, họ cho rằng, muốn phạt thì cơ quan chức năng phải kiểm tra điện thoại, nhưng việc kiểm tra có vi phạm quyền cá nhân?
Phat nguoi khong cai Bluezone: Co xung dot quyen tu do ca nhan?
Ảnh minh họa. 
Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với PV Báo Tri Thức và Cuộc Sống, luật sư Hoàng Tùng, Trưởng văn phòng luật sư Trung Hòa (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, đầu tiên, có thể nói, việc phạt người không cài bluezone bắt nguồn từ Quyết định 2666 ngày 29/5/2021 của Bộ Y Tế trường hợp người dân có smartphone và đến nơi công cộng, nếu không cài đặt ứng dụng Bluezone và bật Bluetooth thì sẽ bị xử phạt. Ngay sau đó, Bộ Y tế cũng đã giải thích cụ thể về quy định này chỉ áp dụng một số trường hợp.
Tuy nhiên, việc xử phạt người dùng không cài Bluezone trên điện thoại thông minh là không phù hợp cũng như không có tính khả thi bởi lẽ: Bluezone là một ứng dụng mới, sau khi dịch COVID-19 bùng phát thì ứng dụng này là một trong những công cụ hỗ trợ việc phát hiện hoặc tiếp xúc gần giữa các thế hệ F. Bản chất của ứng dụng này chỉ mang tính hộ trợ, không phải biện pháp phòng chống dịch COVID-19.
Thứ hai, hiện nay chưa có quy định về hành vi vi phạm thì không thể áp dụng xử phạt được. Một hành vi chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) khi được quy định rõ trong văn bản từ nghị định trở lên và hiện nay hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam chưa có quy định nào đề cập đến việc xử phạt như đã nêu.
Phat nguoi khong cai Bluezone: Co xung dot quyen tu do ca nhan?-Hinh-2
Luật sư Hoàng Tùng, Trưởng văn phòng luật sư Trung Hòa (Đoàn luật sư TP Hà Nội) 
Thứ ba, yêu cầu bắt buộc cài bluezone có thể vi phạm quy định về quyền con người được ghi nhận tại Khoản 2 Điều 21 Hiến Pháp. Thứ tư, việc xử phạt nếu tiến hành áp dụng sẽ gây ra bất công trong việc thi hành bởi lẽ: người dân nếu không thực hiện khai báo y tế điện tử thì có thể khai báo trực tiếp tại cơ quan y tế có thẩm quyền. Hơn nữa, không phải ai cũng dùng smartphone nên nếu áp dụng xử phạt thì sẽ không công bằng.
"Với hành vi trên, nếu phạt thì thủ tục xử phạt sẽ vướng ngay đến quy định về quyền riêng tư, đó là thủ tục mở điện thoại của người khác để kiểm tra. Rồi làm sao biết được một người có mang điện thoại thông minh nơi công cộng hay không. Lúc đó lại phải thêm một thủ tục là ban hành quyết định về việc khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính (Điều 128 Luật Xử lý vi phạm hành chính), rất phức tạp.
Điện thoại hoàn toàn có thể chứa các thông tin cá nhân, bí mật đời tư của từng cá nhân. Do đó, việc kiểm tra điện thoại, đặc biệt tại nơi công cộng là không khả thi nếu đưa quy định xử phạt nêu trên vào áp dụng thực tế. Nên khuyên khích cài đặt ứng dụng bluezone thay vì xử phạt, bởi lẽ: pháp luật không bắt buộc người dân phải xử dụng smartphone, Bluezone cũng không phải biện pháp phòng chống dịch mà luật quy định" - luật sư Hoàng Tùng bày tỏ quan điểm.
Cũng trao đổi với PV, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, việc cài đặt các ứng dụng này là phục vụ cho việc khai báo y tế, kiểm soát các trường hợp có nguy cơ cao có thể lây lan dịch bệnh ra cộng đồng.
Khi người dân sử dụng phổ biến điện thoại thông minh và cài đặt các ứng dụng này thì có thể gia tăng mức độ an toàn cho cộng đồng, mở ra những cơ hội cho công dân có thể đi lại, làm việc phải tiếp xúc với người khác nơi công cộng một cách an toàn. Bởi vậy cần khảo sát, đánh giá hiệu quả của ứng dụng cũng như đời sống tâm lý xã hội, xu hướng phát triển công nghệ để có những quy định khoa học, hợp lý, có tính khả thi và dễ áp dụng trên thực tế.
Phat nguoi khong cai Bluezone: Co xung dot quyen tu do ca nhan?-Hinh-3
Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP Hà Nội) 
"Trong trường hợp quy định bắt buộc thì cũng cần quy định trình tự thủ tục kiểm tra, xác định vi phạm và mức chế tài cụ thể, quy định trình tự thủ tục thẩm quyền tiến hành xử lý trên cơ sở luật xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn thi hành. Điện thoại là đồ dùng cá nhân thiết yếu, trong điện thoại chứa rất nhiều dữ liệu cá nhân quan trọng. Trong đó có cả những dữ liệu cá nhân nhạy cảm về đời sống riêng tư, bí mật đời tư cá nhân. Không ít trường hợp vì kiểm tra, thu giữ không đúng thủ tục, bảo quản không tốt có thể làm lộ lọt thông tin cá nhân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của cá nhân công dân.
Bởi vậy việc kiểm tra điện thoại để xác định có cài đặt ứng dụng bắt buộc hay không, có vi phạm hay không, trường hợp vi phạm, quản lý thế nào cho đảm bảo được bí mật đời tư cá nhân, tránh việc lạm quyền hoặc sơ suất làm lộ lọt mất dữ liệu bí mật đời tư cá nhân công dân. Trường hợp nào được phép kiểm tra, thẩm quyền kiểm tra, quy trình trình tự thủ tục kiểm tra, trách nhiệm của cơ quan tổ chức cá nhân như thế nào cũng cần phải tính toán, cân nhắc trong trường hợp luật hóa hành vi này. Đồng thời, cần phải thí điểm, khảo sát, đánh giá tính hiệu quả trước khi đưa vào áp dụng đồng bộ" - luật sư Cường phân tích.
Luật sư Cường cho biết thêm, việc quy định thêm biện pháp phòng chống dịch như thế này thì phải căn cứ vào quy định của Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, có thể ghi nhận trong văn bản dưới luật như Nghị định, Quyết định... trong đó ghi rõ đối tượng áp dụng, thời gian áp dụng, địa điểm áp dụng, quy trình kiểm tra, thủ tục xử lý, thẩm quyền xử lý, mức chế tài...
Quy định mới này phải phù hợp với Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm, phù hợp với Luật xử lý vi phạm hành chính thì mới có thể áp dụng chính thức trên thực tế. Còn với văn bản pháp luật hiện tại thì chưa có căn cứ để xử phạt vì chưa có quy định cụ thể bắt buộc cài đặt ứng dụng này, chưa có mức phạt và thẩm quyền, thủ tục xử phạt cụ thể.
>>> Xem thêm video: Băn khoăn quy định xử phạt người không cài Bluezone

Nguồn: Pháp Luật TP HCM.

Nguồn bài viết: https://kienthuc.net.vn/xa-hoi/phat-nguoi-khong-cai-bluezone-co-xung-dot-quyen-tu-do-ca-nhan-1544987.html
Vitimes.TODAY https://vitimes.today/images/vitimes_logo.png
4 stars - "Vitimes.TODAY" Vitimes.TODAY
Top